Noord-Frankrijk

Uit FietsVakantieWiki

Groepstocht: Noord-Frankrijk – 5-12 juni 2001[bewerken]

Deze fietstocht werd uitgestippeld m.b.v. Franse wegenkaarten IGN (Institut Géographique National) - série verte - schaal 1:100.000 (goede reliëfaanduiding). Voor deze tocht volstaan de nummers 1, 2 en 4. Alleen op de edities vanaf 2000 met kaftopdruk 'Top 100' en 'Nouveau Informations Touristiques', zijn de TGV lijnen en geschrapte spoorovergangen aangeduid. Voor fietstochten in deze landelijke Noord-Franse regio is dit een belangrijk gegeven. De deelnemers 9 kaartkopieën waarop de hele route werd ingekleurd.

In de routebeschrijving worden de volgende afkortingen gebruikt: 1RA: de eerste weg rechtsaf - T-LA: einde van de weg, linksaf - X-RD: bij kruispunt, rechtdoor - Y-RA: bij wegsplitsing, rechtsaf – RO: rechteroever - LO: linkeroever, telkens stroomafwaarts.

Veel fietsplezier! André Ramault, redacteur ‘De Vakantiefietser’ – Tel.: 050-319.825 – a.ramault@skynet.be


De 7 overnachtingen[bewerken]

1. Brugge[bewerken]

Jeugdherberg EUROPA,
Baron Ruzettelaan 143,
B-8310 Brugge (Assebroek)
Tel.: 0032 (0)50-352.679
e-mail: brugge@vjh.be

2. Aire-sur-la-Lys[bewerken]

Gîte Rural Pascal Picavet
269 chemin de Widdebrouck,
62120 Aire-s-l-L.
Tel./fax: 0033-3-21.39.48.77
capaciteit: 21 bedden.
Zelf koken of avondmalen in Aire, op circa 4 km in b.v. restaurant Pub-brasserie "La Bigorne".

3. Torcy (Créquoise vallei)[bewerken]

Gîte de groupe ‘Le Baladin’,

62 Rue Principale,

F-62310 Torcy.

Tel: 0033-3-21.90.62.51 –

contact@lebaladin.fr -

capaciteit: 20 bedden -

comfortabele gîte -

Groepsprijs: € 168.

Op bestelling avondmaal ter plaatse. Eventueel avondmalen op ongeveer 2 km.

4. Authie – Le Prieuré d’Authie (ex-abdij)[bewerken]

10 rue de l’ Abbaye –

F-80560 Authie -

Tel.: 0033-3-22.76.46.80 –

Fax: 03-22.76.71.11 –

Email: le-prieure-commune-authie@wanadoo.fr -

Web: membres.lycos.fr/prieuredauthie

cap.: 48 bedden –

Bed: € 10,5/11,5 -

Half pension: € 22,5 p.p.

Keukenpersoneel -

Een prachtige gemeentelijke gîte aan de bovenloop van de rivier Authie.

5. Trefcon[bewerken]

Gîte 'Val d' Omignon',

Familie Wynands,

F-02490 Trefcon –

Tel/fax: 0033-3-23.66.58.64 -

E-mail: contacts@val-domignon.com -

web: www.val-domignon.com -

capaciteit: 17 bedden -

€ 9 per bed -

minimum groepsprijs € 137.

De gastvrouw is een keukenprinses aan het fornuis: € 10,71 p.p.

6. Saint-Amand-les Eaux[bewerken]

Gîte de France du Luron,
357 rue Notre Dame d’Amour, –
F-59230 St-Amand-les-Eaux –
Tel: 0033-3-27.48.01.20 –
Fax: 03-27.19.19.71.
Cap.: 22 lits - € 8,5 p.p.nuit.
Midden in het bos van het Parc Naturel Régional Scarpe-Escaut –
Avondmaal in omgeving.
Een goed alternatief is de jeugdherberg van ANZIN, 3 km van Valenciennes:
Auberge de Jeunesse du Parc Mathieu,
rue des Martyrs 43,
F-59410 Anzin –
tel.: 03-27.28.21.00 –
fax: 03-27.28.21.01

7. Kortrijk[bewerken]

Jeugdherberg Groeninghe,
Passionistenlaan 1a,
8500 Kortrijk
kortrijk@vjh.be
Tel.: 0032 (0)56-20.14.42 –
Prijs: € 12,50 (bed + ontbijt) -

Avondmaal: € 7,50

Kort overzicht van de Fietsroute[bewerken]

1. Woensdag 6 juni 2001: Brugge – Aire-sur-la-Lys: 115 km[bewerken]

Brugge - Loppem - Zedelgem - Wijnendale - Werken - Jonkershove - Merkem - Noordschote - Reninge - Westvleteren (Trappisten abdij) - Poperinge - Godewaersvelde - Caëstre - Borre - Sec Bois - La Motte-au-Bois (langs het Bois de Nieppe). Langs de spoorweg Hazebrouck-Lillers, over de rails naar Thiennes - Boëseghem en naar Aire-sur-la-Lys.

2. Donderdag 7 juni: Aire-sur-la-Lys – Torcy: 65 km[bewerken]

Aire-sur-la-Lys - Canal de Neuffossé - Blaringhem - Roquetoire - Thérouanne – Nielles - Delettes – Coyecques - Dennebroeucq - Matringhem – linksaf restaurant ‘Pêcheurs’ en rechts langs Leie. Naar Hézecques – In Lugy linksaf 'rue de Verchin' naar Verchin. Langs het parallelwegje 'rue du moulin' terug naar Lugy en linksaf naar Fruges. Verder naar de vallei van de Créquoise en door Crequy naar de gîte van Torcy.

3. Vrijdag 8 juni: Torcy - Authie: 80 km[bewerken]

Torcy – Lebiez - Beaurainville (vallei van de Canche) - Contes - Aubin-St-Vaast - Hesdin - Wail - Fillièvres - door Quoeux-Haut-Mainil en Gennes naar Gennes-Ivergny (vallei van de Authie) - Auxi-le-Château – Doullens - Thièvres – dorpje Authie

4. Zaterdag 9 juni: Authie – Trefcon: 80 km[bewerken]

Authie – Bus-lès-Artois – Mailly-Maillet – Auchonvillers – Hamel - Albert – Meaulte – Bray-sur-Somme – en langs de Somme: Cappy – Eclusier-Vaux – Frise – Feuillères. Naar Péronne - Flamicourt - Mesnil-Bruntel - Brie - Christ-Briost - Ennemain - Devise - Tertry - Trefcon.

5. Zondag 10 juni: Trefcon - Saint-Amand-les-Eaux: 100 km[bewerken]

Trefcon - Vermand (streek: 'Vermandois') - Villecholles - Maisseny - Villeret - onder A26 - Bony – Vendhuile. Vanaf hier volgen we de route beschreven in de reisgids ‘Fietsen langs de Schelde’ van Paul Maes, uitgeverij Lannoo. Honnecourt-sur-Escaut - Banteaux - Abaye de Vaucelles - Les Rues-des-Vignes - Masnières - Marcoing - Cambrai - Thun-l'Evêque - Estrun - Hordain - Mastaing - Abscon - Erre - (kasseistrook Paris-Roubaix) - Wandignies-Hamaye. Bij droog weer fietsen we langs dreven door het bos van Wallers en het bois Saint-Amand-les-Eaux.

6. Maandag 11 juni: Saint-Amand-les-Eaux – Kortrijk: 75 km[bewerken]

Saint-Amand-les-Eaux – Nivelle - Château-l'Abbaye - Mortagne-du-Nord - Bléharies - Hollain - Antoing - Doornik - Pont-à-Chin - de bruggen van Pecq, Warcoing en Helkijn - het kanaal Bossuit-Kortrijk en via Moen naar Kortrijk.

7. Dinsdag 12 juni: Kortrijk – Brugge: 55 km[bewerken]

Kortrijk - langs de Leie naar Bavikhove - Hulste - Ingelmunster - Meulebeke - Pittem - Wingene - Waardamme - Oostkamp - Brugge.

Gedetailleerd routebeschrijving Groepstocht 5-12 juni 2001[bewerken]

1. Dinsdag 5 juni: Verzamelen in de jeugdherberg van Brugge
2. Woensdag 6 juni 2001: Brugge – Aire-sur-la-Lys: 110 km
[bewerken]

Brugge, Loppem, Zedelgem, Wijnendale. Langs St-Clarastraat en Steenstraat richt. Werken - Steenstraat - X-RD café Roggeveld - na 1 km: LA: Schoorlingstraat - X-RD: Ruyterhoekstraat - X-RA: Torhoutstraat - X-RD - T-LA en 1RA: Zuid-Torhoutstraat - X-RA en 1LA: Heugstraat - 1LA: Nieuwestedestraat, T-RA: Sneppestraat - T-LA (N369) en 1RA rich Merkem - 1RA en 1LA langs molen en X-RD: Noordschote en RD: Reninge – X-LA: (rich Woesten) - na 500 m, 1RA - na 1,5 km: T-LA en na 1 km: X-RA - na 2,3 km: X-RD (N8) - na 1,5 km aan Eikhoek T-LA op N321 en direct 1RA - X-LA (rich abdij) en 1RA (rich abdij) - Proef in het café vlak voor de Sint-Sixtusabdij van Westvleteren de beste van de 5 authentieke trappistenbieren. Na 1,5 km (meelfabriek), LA (rich Poperinge) en Y-RA langs St-Sixtusstraat naar Poperinge. Grote Markt - Gasthuisstraat - RA: Duinkerkestraat (rond punt, richt. Proven) - 1LA: Werf - RD: Helleketelweg - Y-LA: Helleketelweg - Vuileseulestraat - Y-LA - LA: Kattestraat - Frans/Belgische grens: X-RD: 'Rue des Chats' - na 1 km: 1RA (naamloos) - T-LA: 'Rue des Colcannes' - In Godewaersvelde: Y-RA: 'Rue d'épi de blé' - T-RA - 1LA: Route Hagendoorn' - RD - T-RA over A25 - na 300 m: 2LA: 'Route du St-Eloi' - na 600 m: Y-RA (naamloos - verder 'Hoolstraat') naar Caëstre. T-RA naar rotonde: schuin LA ('Route de la libération') rich Haezebrouck - na 100m, RA op D161 rich Haezebrouck. Na 1 km: ex-stationnetje (links, geen spoor meer), en bij kruispunt 'Peuplier' in bocht, verlaat D161 en Y-RD: 'Chemin d' Hazebrouck' wordt verder 'Route de Caëstre' - onder de spoorweg - RD - LA en 1RA: "Rue du Moulin' naar Borre. T-RA en LA voor de Kerk rond en achter kerkhof: wegje met 'verbodsteken' en T-LA: 'Rue de Sec Bois'. Over spoor naar Sec Bois - T-RA - T-LA: 'chemin de Vieux-Berquin' - 1RA: 'Chemin De Pecker' - T-LA langs kanaal: 'chemin du Souverain' naar La Motte-au-Bois. T-RA op D946 over kanaaltje door 'Bois de Nieppe' en 1LA: Rue du Bois' en verder langs het bos. RA: 'Rue du Calvaire' langs kapelletje. Aan het kanaaltje, T-RA: 'Rue Neuve' - LA en X-RD over drukke N-weg (=vroegere D916) en op 'Rue Neuve' langs 'Camping Paradiso'. Bij het spoor, LA: 'Rue au Bois' en langs spoorweg blijven! Na 3,3 km, RA: over rails naar Thiennes - T-RA en T-LA: D122 naar Aire-sur-la-Lys. Na 200 m, RA: richting Boëseghem - X-RD - langs de Kerk - T-LA: drukke D157 rich Aire. Na 1,5 km, LA naar 'Gîte Rural', Chemin de Widdebrouck 269.

3. Donderdag 7 juni: Aire-sur-la-Lys - Torcy: 65 km[bewerken]

Afhankelijk van de fietsmogelijkheden langs het jaagpad van het Canal de Neuffossé, fietsen we ten noorden van de Leievallei of van de lijn Aire - Thérouanne. Door een glooiend landschap gaat het naar Thérouanne aan de Leie. Thérouanne was een voormalige bisschopsstad en in de Romeinse tijd de hoofdstad van de Morienen, een Keltische of Gallische volksstam. De Romeinse aanwezigheid zorgde voor een dicht wegennetwerk, één ervan is de in 27 voor Christus aangelegde kaarsrechte Chaussée Brunehault van Arras naar Boulogne. Thérouanne was in de 16de eeuw een Franse enclave in Vlaanderen. Na het beleg van 1553 veegde Keizer Karel V de stad van de kaart. Het Frans gestook beu, beval hij 'La destruction jusque dans ses fondements". Geen muur bleef overeind. In het toerismebureau is een 'musée archéologique' en wat verder is een 'site archéologique' met o.m. de grondvesten van de oude kathedraal. We volgen een idyllisch landelijk wegje in de Leievallei. Het kerkje van Nielles uit de 13de eeuw ontsnapte aan de vernielingen, het klokje werd in 1571 geïnstalleerd. In Delettes dalen we af naar de jonge Leie. Om enkele stevige hellingen te vermijden fietsen we nu op de D157 (linkeroever), een groene weg volgens de Guide Michelin. Na Coyecques en Dennbroeucq gaan we linksaf op D133 door Mencas naar Matringhem (café/restaurant 'Rendez-vous de Pêcheurs'). Het ligt op 'La Route Scénique', een toeristische route langs 7 valleien: Lys, Canche, Créquoise, Ternoise, Planquette, Traxenne en Bronne. Hier is een netwerk van gemarkeerde wandelroutes. De nabije zandsteengroeve leverde zandsteen voor historische streekgebouwen (Kathedraal St-Omer,...). Langs visvijvers volgen we de kabbelende Leie naar Hézecques. Hier is een versterkte burg (manoir) uit de Spaanse periode (1622). Lugy bezit een charmante watermolen langs de Leie. Linksaf ('Rue de Verchin') en langs piepkleine wegjes naar Verchin. Nooit eerder zag je een meer scheve kerktoren, dus foto! Het gebruikte groene hout trok scheef door zon en wind. Dit torentje kroont het mooie gotisch kerkje uit 1630. We zijn hier vlakbij Lisbourg (Bourg de la Lys) waar de 214 km lange Leie ontspringt. Tijdens 'La bataille d'Azaincourt' van 1415, ten zuiden van Verchin, hakte de Engelse troonpretendent Henri V het Franse leger in de pan. Langs een parallelwegje (Rue du Moulin') fietsen we terug naar Lugy. Linksaf en via de Traxenne naar Fruges. Hier is wel een groot dorpsplein, maar door het oorlogsgeweld bleef weinig met historische waarde overeind. In de vallei van de Créquoise (aangeduid met bordjes) fietsen we naar Torcy (gîte).

4. Vrijdag 8 juni: Torcy - Authie: 80 km[bewerken]

We volgen de vallei van de Créquoise naar Beaurainville aan de Canche (Kwinte). Daarna fietsen we op de D113 (rechteroever Canche), via Aubin-St-Vaast naar de linkeroever en verder naar Hesdin (Heusden). Karel V bouwde in 1554 op de samenvloeiing van Canche en Ternoise het nieuwe Hesdin, nadat zijn troepen Vieil-Hesdin hadden vernietigd. Hesdin is een schilderachtig ouderwets stadje, ingesloten door groene heuvels en 'Le Forêt d'Hesdin' (1020 ha). Bewonder het mooie stadhuis (1629) en de gotische O.L.Vrouwkerk met Renaissance-ingang. Het centrum is autovrij. Het vlakbije Ambrecourt is de locatie van de bekende roman 'Le journal d'un curé de campagne' van Georges Bernanos (1888-1948). We fietsen op de D340 (linkeroever) naar Vieil-Hesdin. Hier verlaten we de Canche en fietsen op D123E via Vacqueriette en Fontaine-l'Etalon naar Gennes-Ivergny (vallei van de Authie). Op de D119 (rechteroever) naar Auxi-le-Chateau. Van het kasteel rest alleen nog een ruïne. Verder op D938 (linkeroever) naar Doullens (Dorland) in het departement Somme. Dit stadje behield zijn 18de eeuws uitzicht. Doullens is omgeven door pittige kalksteenheuvels. We fietsen verder langs de Authie (linkeroever) op D938. In Orvalle gaan we naar de rechteroever en via Thièvres en op rustige wegjes in de vallei gaat het naar de gemeentelijke gîte (prieuré) in Authie.

5. Zaterdag 9 juni: AUTHIE - TREFCON: 80 km[bewerken]

Authie, Bus-lès-Artois en Bertrancourt. T-LA op D919 naar Mailly-Maillet, aan de noordgrens van Picardië. Hier RA op D129. De Kerk St-Pierre (begin 16de eeuw) toont beschietingsporen, het Sommefront was dichtbij. Het beeldhouwwerk met bijbelse figuren aan het voorportaal loont de moeite. Daarna 1LA op D73 naar Auchonvillers. X-RA op D73 naar Hamel (station). Bezoek links van de weg 'Terre-Neuvien', het Canadese oorlogskerkhof van het New Foundland garnizoen. Vlak voor je zie je in de verte het hoge en indrukwekkende 'Mémorial Britannique van Thiepval'. Het bevat de namen van 73.367 gesneuvelde Britten. Vlakbij ligt het 'Parc-mémorial van Beaumont-Hamel'. Deze oorlogsmonumenten herinneren er aan dat het zwaartepunt van de Sommeslag van 1916 ten noorden van Albert lag. In Hamel RA op D50 naar Albert. De stad lag tijdens de Sommeslag voortdurend in de vuurlijn en werd bijna volledig vernield. Daardoor heeft Albert nu een modern uitzicht.

In Albert-centrum aan de lichten: RD (wegwijzers Corbie en Vallée de Somme). Even verder (vlak voor het café op de hoek) LA richting Bray-sur-Somme. Deze richting aanhouden en aan de lichten, RA op D42 naar Méaulte - RD op rond punt: Méaulte. In Méaulte kan je rechtdoor op een smal landwegje (één streepje op kaart) even RA en LA en naar Bray-sur-Somme. [ofwel: in Méaulte voorbij de Mairie, RA langs straatje 'Rue d'Etinehem' - X-LA op D1 naar Bray-sur-Somme]. In Bray de Somme over en LA langs de Somme naar Cappy. Over de kanaalbrug, LA naar Eclusier-Vaux en naar Frise. Aan de sluis RA (Peronne) en direct 1-LA: 'Rue de la Râperie' en T-LA tot in Feuillères - X-RA naar Buscourt (het bord 'Buscourt' staat 50 m in het straatje!), over het spoor en onder de A1, verder Y-RA en T-LA, en op een landwegje naar Clery-sur-Somme. T-RA en verder rechtsaf op drukke D938 naar Peronne.

Peronne aan de samenvloeiing van Somme en Cologne, dichtbij het Canal du Nord, heeft veel palingvijvers (auguillères), moerassen en tuinbouwbedrijven. Palingbereidingen zijn de culinaire streekspecialiteit. De Sommeslag (1916) heeft ook Peronne getekend. Het moderne 'Historial de la Grande Guerre' geeft een overzicht van de oorlogssituatie in 1914-18 en schetst de tragische gevolgen.

Ga in Peronne-centrum linksaf (westwaarts) en volg de wegwijzer naar Flamicourt. In het centrum van Flamicourt, 2-RA naar Mesnil-Bruntel - op D88 naar Brie en Christ-Briost - LA op D45 naar Ennemain [eventueel naar Athies met zijn antieke gebouwen] - verder op D45 door Devise, Méreaucourt en Tertry - T-RA op D44 en LA (piepkleine wegwijzer): TREFCON en naar de gîte.

6. Zondag 10 juni: Trefcon - St-Amand-les-Eaux: 100 km[bewerken]

Trefcon – oostwaarts langs slechte weg, 2LA op D73 door Villevèque - LA op N29 en 1RA op D73 door Villecholles naar Maissemy. In draai voor de kerk, LA op een weg met bord 'verboden richting' en T-LA langs een landelijk wegje naar D33. T-RA en X-LA op D57 richting Hargicourt. In Villeret, T-RA en 1LA: 'rue de Cologne' - RA op D57 en LA en RA onder A26 naar Bomy en Vendhuile.

Vanaf hier volgen we de route uit “Fietsen langs de Schelde”, Paul Maes, Uitgave Lannoo, Tielt.

T-LA en 1RA op C16 door Ossu naar Honnecourt-sur-Escaut en naar centrum Banteux op D96. Attent zijn, geen wegwijzer maar de straat RA: "Rue d'en Haut" tot voorbij de Kerk - RD over het kanaal en de Schelde naar Bantonzelle. LA, over de N44 tot bij de Pont de Vauchelles, rechts naar de Abdij van Vaucelles (het bezoeken waard!) - scherp links en wegwijzer 'Echaugette' volgen, richting Crèvecoeur s/E. LA naar les-Rues-des-Vignes, Schelde en kanaal over.

[Hier kun je al het Scheldejaagpad op LO volgen, de grintweg is doenbaar met dikkere banden]

Verkies je asfalt, dan RD en na een klimmetje naar het kanaal en op het jaagpad LO (geen asfalt!) tot Masnières. Verder langs Marcoing tot de brug van Noyelles-sur-Escaut: op gras en keitjes. [wie asfalt verkiest kan op D15 naar Marcoing, en eventueel verder op asfalt naar Cambrai]. Verder langs jaagpad LO tot sluis van Cantigneul en daar de brug over op D92 en LA langs het jaagpad op RO. Het jaagpad verlaten voor de eerste brug van CAMBRAI. De rotonde oversteken en LA langs de Schelde blijven.

Bij de Schelde, volg even de groene wegwijzer 'Valenciennes') en direct links zigzaggen naar de Scheldebrug, de brug over richting Neuville en RA op D61. Deze D61 bijna parallel met de Schelde lange tijd blijven volgen door Ramillies, Eswars en RD naar Paillencourt. X-RA op D71 rich Hordain en 1LA op D148 door Wavrechain naar Bouchain. Over D943 en op D130 langs Mastaing de D130 blijven volgen over Abscon en naar Erre. Voorbij de spoorweg in Erre, niet rechtdoor op de D130 (3 km kasseien Paris-Roubaix), maar rechts op D343 (1 km kasseien). Voorbij Wandignies op D299 en verder D99 naar Hasnon (*) en Sint-Amand-les-Eaux (avondmaal in pizza restaurant) en naar de gîte de Luron in de richting Mont-des-Bruyères.

(*) Alternatief bij droog weer! Net voor de bosrand, maakt de D299 een 90°-bocht naar links. Hier D299 verlaten, en RA het woud in, langs de ‘Drève des Rouges Carrières’ (volg de berijdbare wit/rode GR 121). De GR 121 blijven volgen tot het ‘Maison du Parc’. Hier even RA op het asfalt van de D955 (Hasnon-Hélésmes), en bij de paardenstallen, LA: de ‘Petite Drève’. Na 1,5 km de D40 kruisen (Carrefour des six Drèves). Na 650 meter maakt de ‘Petite Drève’ een knik naar links, en de kasseiweg (Drèves des Boules d’Hérin) oversteken, naar de ‘Drève de Wallers’. Langs het meer, deze aardeweg nog 1 km volgen. Bij het volgende kruispunt, LA: de ‘Drève de Notre-Dame d’Amour’. Na 3 km onder autoweg A23 tot bij de D169 (Valenciennes – Saint-Amand). LA op D169 en na 100 m RA langs de aardeweg met slagbomen het woud in. Direct weer RA: de brede ‘Drève des Insurgés’. Na 350 m LA, eventjes RA en direct weer LA het boswegje in. Beneden aan de heuvel: de ‘Drève des Bruyères’ en het wegje naar Mont-des-Bruyères en naar de gîte.

7. Maandag 11 juni: Saint-Amand-les-Eaux – Doornik - Bossuit - Kortrijk: 75 km[bewerken]

Van uit de gîte, rechtsaf en op grintweg door het bos van Monts des Bruyères langs St-Amand Thermal, La Croisette en verder langs D954. Verder langs Nivelle en Château-l'Abbaye en naar Mortagne-du-Nord. Vanaf hier het jaagpad (asfalt) RO volgen tot Bléharies (Belgisch Henegouwen). Brug van Bléharies over naar de kerk. Recht tegenover de kerk, RA en verder Y-RA, verder Y-LA (rue du Cimétiere). Na 3 km aan kruispunt ‘les Six Chemins’ (midden het veld), uiterst RA (kiezelweg) tot bij steen van Brunehault. Aardeweg bij menhir volgen in richting van kerk van Hollain, bij de Schelde. Kruis de eerste aardeweg (chaussée Brunehault) en RD. Op de N507 (St-Amand/Doornik) LA tot net voor kerk van Hollain. De ‘rue de Rivage’ volgen tot op een verharde weg en eventjes niet-verharde weg naar het Scheldejaagpad (LO). Asfalt. Langs Antoing op de LO blijven. Even weg van het jaagpad en verder op N502, maar voor de kerk van Calonne weer naar het jaagpad. De stad Doornik (Tournai) binnenrijden tot voorbij de derde brug (Pont à Pont), dan LA via de smalle straatjes tot op de mooie Grand Place.

Doornik verlaten langs de LO, ‘Quai du Marché Poisson’, ‘Quai des Salines’ en de laatste brug (Pont Delwart) oversteken naar de RO. Het Jaagpad volgen tot de brug van Pont-à-Chin. Brug opklimmen en in het dorp 180° rechts (rue de Rivage) en naar het jaagpad LO. Volgen tot brug van Pecq. Oversteken naar jaagpad RO, en naar brug van Warcoing, en verder over de brug 'Pont de Pottes' (Helkijn) naar LO. Meedraaien tot in het dorp, achter kerk terugdraaien naar jaagpad LO Schelde tot Bossuit. Bij de brug voor het dorp, LA en langs het kanaal Bossuit-Kortrijk (volg de bordjes LF6 = 'Vlaanderen Fietsroute') naar Kortrijk.

(Je kunt ook verder langs de Schelde en de bewegwijzerde LF 30 ‘Schelde-Deltaroute’ naar Oudenaarde)


Een nostalgische terugblik op de Vlaamse taal in Noord Frankrijk
[bewerken]

Bij Franse autonummerplaten vormen de laatste twee cijfers het nummer van het departement. Het departementaal nummer wordt ook gevormd door de eerste twee cijfers van Franse postnummers. B.v.: "62310 Torcy" betekent dat Torcy behoort tot het département Pas-de-Calais (62), "80560 Authie" tot Somme (80), "02490 Trefcon" tot Aisne (02) en "59230 Saint-Amand-les-Eaux" tot Nord (59). Onze fietsreis gaat door de vier bovenstaande departementen; deze departementen maken deel uit van 'Noord-Frankrijk', zeg maar grotendeels het gebied tussen de Frans-Belgische grens en de Somme.

Uit bronnenmateriaal weten we dat men lang geleden Vlaams sprak in het Noord-Franse gebied dat zich uitstrekte tot de Canche (Kwinte). De huidige plaatsnamen werden verfranst, maar historici, heemkundigen of nostalgische personen koesteren nog de oorspronkelijke Vlaamse benamingen. B.v.: Aire-sur-la-Lys heette ooit Ariën-aan-de-Leie (Ariën = vlakte), wij fietsen langs het welluidende "Canal de Neuffossé" dat Vlamingen ooit "Nieuwe-Grachtvaart" noemden. Dit gebied behoort tot de provincie Artois of “Artesië”, de Vlaamse benaming. De namen op veel grafzerken in het Noord-Franse dorpje Borre (op de eerste fietsdag) tonen aan dat het gaat om mensen met Vlaamse voorouders.

Op 11-9-1999 noteerde ik op grafzerken in het Noord-Franse grensdorpje Crochte volgende merkwaardige authentieke Vlaamse familienamen: Lucie NUNNE (Westvlaams voor 'non'), Dame Marie WAETERAERE (deed een plasje), Germaine TREUTENAERE (treute = Westvlaams voor kwezel), Maurits DE BABBELAERE, Gabrielle LEUREGANS, Familie KIEKEN-PEEREN, Familie COCKENPOT (verfransing van kookpot), DEKAEKE, DERAM-LOOTVOET, Jules BOTERDROGHE, Alfred HEBBEN, RYCKEBUSCH, Berthe ACHTE, VERREMAN, VANPOPERINGHE, Zelie GOETGHELUCK, VANPEPERSTRAETE, BARBIER, Victor GESLOT, AMELOOT, Lucie MINNE, HEMELSDAEL, SCHOENMACKER, ...

Even een historische terugblik op “naamkunde” in onze streek. Tot voor 1200 hadden mensen alleen een voornaam. De verstedelijking maakte een tweede naam (bijnaam) noodzakelijk. De keuze viel op toevoegingen afgeleid van vaders naam (b.v. vader Jan  Janssens), plaatsen van herkomst (Van Brugghe), beroepsnamen (Schoenmaecker). De echte 'bijnamen' verwijzen naar een karaktertrek of een lichaamskenmerk (De Wilde, Degroote). Vaak kwamen er (als spot of protest) lachwekkende bijnamen. Later begrepen de verfranste nazaten in Noord-Frankrijk de betekenis van hun Vlaamse naam niet meer. Veel gekke namen bleven in de versteende Vlaamse oude schrijfwijze in het bevolkingsregister. Napoleon Bonaparte bepaalde op 23 augustus 1794 bij wet dat kinderen de naam van de vader moesten dragen. Na 2002 krijgen wij misschien opnieuw vrijheid van naamkeuze: de familienaam van vader of/en moeder.

Het zuidelijke deel van de 'Verenigde 17 Provinciën' wordt aangeduid met de benamingen: Zuid-Vlaanderen, de Franse Nederlanden, de Zuidelijke Nederlanden, Frans-Vlaanderen of de Nederlanden in Frankrijk. Gedurende de Spaanse bezetting onder Karel V (16de eeuw) was het een strijdperk tussen Franse Koningen, Oostenrijkse en Spaanse Habsburgers en Bourgondische overheersers. In 1678 annexeerde Lodewijk XIV het gebied dat overeenkomt met de huidige departementen Nord en Pas-de-Calais. In de Franse Westhoek - het hele departement Duinkerken en een gebied grenzend aan Rijsel - stond de Vlaamse taal nog tot in het begin van de 19de eeuw op het onderwijsprogramma. Pogingen om de Vlaamse catechismus en de prediking in het Vlaams te verbieden bleven tot omstreeks 1900 zonder resultaat. Het weekblad 'Het Volksbelang' schreef in 1897 dat 'Vlaams spreken' op school tot een bestraffing leidde. Priesters riskeerden sancties als weddenberoving wanneer ze preekten in het Vlaams of godsdienstles gaven in de volkstaal. Tot aan de eerste wereldoorlog (1914) negeerden veel priesters dit taalverbod. In de uitgave "Vlaanderen in Frankrijk" (Keurreeks Davidsfonds 1970) stelt de letterkundige André Demedts dat omstreek 1750 nog 90 % van de mensen in de Westhoek uitsluitend Vlaams sprak. En omstreeks 1970 waren nog circa 150.000 mensen in staat Vlaams te spreken. Wie de weg vraagt in de omgeving van Godewaersvelde, kan dit nog met goed gevolg in het Vlaams doen!


Tijdschriftverslag van de groepstocht
[bewerken]

De groepstocht in Noord-Frankrijk met 'De Vakantiefietser'

KEN JIJ OOK DAT VERLANGEN...?

Tekst: Marianne Kerkhoffs

Ken jij ook dat verlangen om het onbekende op de fiets te verkennen? Waarom haal je dan niet je fiets uit het schuurtje, stap erop en kijkt waar je uitkomt? Je verleert het fietsen nooit: op eigen kracht vooruit komen, een kwestie van in het zadel blijven, je benen bewegen, je handen aan het stuur houden, je zintuigen en je gezond verstand laten werken. Kan het eenvoudiger? Haast niet.

En toch... Dit verlangen om de wereld op fietstempo te verkennen, blijft soms een onvervuld verlangen, haast een wensdroom. Althans tot die vaststelling kwam 'De Vakantiefietser'. Op fietsreisbeurzen ontmoette deze vereniging zoekende en vragende mensen die aarzelend tegen een fietsreis aankijken. Een fietsreis in je eentje is voor sommigen een uitdaging omwille van het onbekende, maar juist dit laatste is voor anderen een barrière. "Waar begin je en waar fiets je naartoe? Wat neem je mee? Er kan heel wat mislopen onderweg, waaraan begin je eigenlijk?" Kortom; een continue aarzeling waardoor een eerste trektocht vaak een droom en een verlangen blijft.

Op pad Bij deze vaststelling wilde 'De Vakantiefietser' het niet laten. Aan leden die met anderen willen fietsen, deed ze het aanbod van een weekje fietsen in Noord-Frankrijk. Ze verlaagde de drempel door zelf overnachtingen en maaltijden te regelen en een gevarieerd fietscircuit van zo'n 600 km uit te stippelen. Het was niet de bedoeling dat de vereniging een reisbureau werd, het fietsreizen moet avontuurlijk blijven voor elke deelnemer en... op eigen risico! Initiatiefnemer André was meteen duidelijk: "Is een te harde matras of een minder geslaagde accommodatie voor jou onoverkomelijk? Is een tegenslag meteen een drama? Dan moet je kiezen voor een commercieel fietsarrangement!" Was juist die klare, bijna provocerende taal niet de hoofdreden dat de limiet van 16 deelnemers vlug werd bereikt? Een groepje overigens met bijna evenveel mannen als vrouwen, van een twintiger tot zestigers.

Er werden, behalve het lidmaatschap, minimale deelnemingseisen gesteld. "Enige fietservaring, beetje conditie, een fiets met versnellingen, je fiets vooraf laten nakijken, contant Frans geld meenemen vanwege de weinige pinautomaten onderweg". Zelf liet begeleider André weinig aan het toeval over: hij verkende het parcours, bezocht de geselecteerde gîtes en bezorgde ons kaartkopieën en een pakket info en wetenswaardigheden. Beetje bij beetje kwamen we er achter dat de man Noord-Frankrijk kent. Het allegaartje fietsen was een afspiegeling van de heterogene fietsreiservaring van de deelnemers! Enkele dure trekkingfietsen, wielertoeristenfietsen met bagagedragers, sobere hybriden, een ligfiets, een mountainbike, het onuitgegeven exemplaar van een doe-het-zelver en warempel twee stadsvehikels. Of waren dat boodschappenkarretjes?

Verruim je horizon. Door in gezelschap te fietsen zie je wat anderen uit de fietstassen opdiepen. Op een eerste fietstocht neem je vaak net de verkeerde spullen mee. Je bent al een heel eind, wanneer het je lukt alleen de noodzakelijke spullen mee te nemen. Afgezien van de twee koppels, kende geen deelnemer vooraf een andere tochtgenoot. "Verruim je horizon door met niet-bekenden op te trekken, juist dit aspect sprak me zo aan" leerden we van Anny, een van de deelnemers. Elke Vlaamse provincie was vertegenwoordigd, en ook waren er twee Nederlanders. We maakten kennis met elkaar in de jeugdherberg van Brugge. Dat we fietsen leuk vinden, gaf alvast één gemeenschappelijk gespreksthema. Vanuit haar ervaring met het begeleiden van damesfietsgroepen had een deelneemster aandacht voor een regelmatig fietstempo en rustpauzes. En er wachtte meteen werk: de route met stift inkleuren op de negen A3 kopieën van kaarten ING, schaal 1:100.000.

Bijna vanzelf ontwikkelde zich een eigen groepsdynamiek: 'attent zijn voor achterblijvers bij wegveranderingen, op kruispunten, het tempo aanpassen, wachten na een helling,...'. Het verhelpen van bandenpech, een aflopende ketting of een haperend versnellingsapparaat liep dikwijls uit op een niet-geplande mini fietsherstelcursus geleid door de technisch vaardige groepsleden. Daggemiddelden van goed 80 km, het klonk geruststellend en doenbaar. Maar de eerste dag een fietsafstand van 120 km bleek een harde noot. Niet enkel de afstand, maar die felle tegenwind en een paar hellingen dreven enkelen tot het uiterste. Lag hier de oorzaak van een knie-, een zadel-, een schouder of een enkelprobleem? Die avond na de douche nog vier kilometer fietsen naar het dichtste eethuis? Het voorstel werd eensgezind weggestemd. We lieten pizza's aanrukken, een alternatief dat iedereen zich liet smaken. En hoe doe je aan kamerverdeling in een Franse gîte? Belangrijker dan een strikte scheiding naar sekse was het inpalmen van bovenbed of onderbed. Wat bepaalde de keuze? Lenigheid, nachtelijke toiletfrequentie, gezichtsvermogen,..., of eerder de reactie van het moment? We maakten kennis met een heuvelend en groen landschap op fietsafstand van huis. Noord-Frankrijk kenden we vooral als een noodzakelijk kwaad op weg naar het zuiden. Het verraste ons dat de omgeving van de rivieren Leie, Canche, Authie, Somme en Schelde zo afwisselend, boeiend en rustgevend was.

Wordt vervolgd… Ken jij dat verlangen... Deze fietstocht door een streek op nauwelijks een paar honderd kilometer afstand, beantwoordde perfect aan ons verlangen. De verschillende reacties 's avonds bewezen dat iedereen op geheel eigen wijze van de tocht genoot. Na een week bleken veel dagelijkse zorgen verdwenen of in een ander perspectief geplaatst: werkperikelen anders gekleurd, financiële lasten onbelangrijker en hartzeer minder knagend. Wat overbleef was het plezier op de fiets te genieten van het steeds wisselende landschap, het prachtige weer en het leuke gezelschap. Illustratief was de gretigheid waarmee adressen werden uitgewisseld tussen de deelnemers. De individuele beleving verwoordde een deelnemer met het gedicht "met 16 man zijn we saam gaan fietsen" en deelneemster Anny met een lange brief waarin ze haar enthousiasme over de tocht met rake anekdotes weergeeft. Hieruit: "Moe maar gelukkig keerde ik huiswaarts om de draad weer op te nemen. En dankzij deze dagen loopt die draad een beetje anders dan voorheen. Het nagenieten is zalig".

Met dit sfeerbeeld is het verhaal van deze geslaagde "fietsreiscursus voor beginners op alle leeftijden" nog niet afgerond. Begin september staat een reünie gepland om foto's en herinneringen uit te wisselen, en wie weet...